| 451 başlarında Orta
Macaristan’dan batıya doğru harekete geçen Hun kuvvetlerinin mevcudu 90-100 bini
Türk bir o kadarı da Germen ve Islav olmak üzere 200 bin kişi kadardı. Hun orduları
Şubat-Mart aylarında Ren nehrini üç noktadan aşarak Galya’ya girdiği sırada,
Aetius’un kumandasında İtalya’dan Galya’ya gelerek, Hun düşmanı
“barbar”ların sağladığı takviyelerle sayısı 200 bine yükselen Roma ordusu da
kuzey istikametinde hızla ilerliyor., Mettis (Metz)’i (7 Nisan) ve Durocortorum
(Rheims)’i zapt eden Hun orduları, bu günkü Paris yakınındaki Aurelianum (Orleans)
şehrine ulaştığı zaman, Aetius da oraya yetişmiş bulunuyordu.
Fakat karşılaşma Attila’nın Türk
savaş planına daha uygun gördüğü Campus Mauriacus (Troyes şehrinin hemen
batısında Champangne ovasında) oldu (20 Haziran 451). Dünya’nın iki yarısının
birbirinin üzerine yüklendiği, nihayet 24 saat süren ve her iki tarafın çok
kayıplar verdiği (kaynaklarda yüzbinlerce ölü) muhakkak olan bu büyük savaşta
kimin galip geldiği hala münakaşa mevzuudur. Batılı tarihçiler, Attila’nın
yenildiğini söylerler ve buna Roma kuvvetlerini imha edilmeden Hunlar’ın
çekildiğini delil gösteriler.
Ancak savaş günün akşamı Roma ordusu
dağılmıştı, birlikleri arasında irtibatı kayıp eden başkumandan Aetius bile Hun
kıt‘aları arasına düşmüş, güçlükle kurtulmuş, ertesi gün erken saatlerde,
Batı Got ordusu, savaşta ölen kıral Theodorik’in oğlu Thurismund idaresinde,
muharebe meydanını terk etmiş, ağır kayıplara uğrayan Frank kuvvetleri de onları
takip etmişti.
Ayrıca bu savaşta Atttila’nın gayesine
ulaştığı da aşikardı. Batıyı hakimiyetine alabilmek için Roma
İmparatorluğu’nun insan ve asker deposu durumunda olan Galya barbarlarını safdışı
etmek isteği ile önce Galya’ya yürümüş ve neticede Roma’nın bu tabii
müttefiklerinin savaş gücünü kırarak, Roma’yı desteksiz bırakmağa muvaffak
olmuştu. Ünlü Aetius’un Roma’da gözden düşmesi bunun neticesi idi.
Ordularını Galya ortasından oldukça
sağlam ve disiplin içinde 20 gün kadar bir zaman başkent bölgesine getirebilen Attila
kudret ve “korkunçluğunu” muhafaza ettiğine göre, Campus Mauriacus’ta Batı
İmparatorluğunun ne kazandığı Roma’da sık sık sorulan suallerdendi. Nitekim, daha
bir yıl geçmeden Attila İtalya seferine başladığı zaman Roma’nın Hunlar’a
karşı çıkacak kuvveti kalmamıştı. Hadiselere çağdaş Prosper Tiro (Papa I.
Leon’un katibi)’nun kaydettiğine göre Aetius, mukavemet imkansızlığı
dolayısıyla, imparator Valentinianus’u İtalya’yı terke teşvik etmekte idi.
|
