|
Devletinin batı kanadını kuruluşta kendisi ile birlikte çalışan küçük kardeşi
İstemi’ye,”Yabgu” ünvanını taşımak, dolayısıyla doğu kanadının yüksek
hakimiyetini tanımak üzere veren Bumin, devleti kurduğu yıl içinde öldü. İstemi
Kağan batıda fetihlerine devam ederken, Ötüken’de iktidara gelen, Bumın’ın oğlu
K’o-lo (Kara?) ve bunun erken ölümü üzerine hakim olan, Bumin’in diğer oğlu Mu-kan (553-572) zamanında
devlet, haşmetli çağına ulaştı.
Heybetli
görünüşü, parlak mavi gözleri, kudreti ve huşuneti Çin kaynaklarında belirtilen
Mu-kan Kagan, son bir darbe ile Juan Juanlar’ı tarihe malettikten sonra (555),
K’i-tanlar’ın ve Kırgızlar’ın ülkelerini Gök-Türk hakimiyetine bağladı.
Çin’de Batı Tabgaçları’nın yerine geçen Chou hanedanı ile, yeni kurulan Tsi
hanedanını baskı altına aldı. İstemi’nin harekatına karşı, Çin’den yardım
isteyen Ak-Hun-Eftalit devletine ve Maveraünnehir halkına Çin askerî desteğini
önledi. 564’de Şan-si’deki Tsi başkenti Tsin-yang’ı muhasara etti ve kızı
prenses Aşına’yı Chou imparatoru ile evlendirdi (568). Kaynakların bildirdiğine
göre, geniş ülkelere ve 100 bin kişilik bir orduya sahip Gök-Türk hakanını, Çin
imparatoru akrabalık kurma yolu ile teskin etmiş oluyordu.
|
