|
Gök-Türk İmparatorluğu’ndaki İstemi’nin faaliyeti dahil bütün askerî-siyasî
teşebbüslerin, adına yapıldığı hakan Mu-kan 572’de öldü. Devleti muazzam bir
genişliğe ulaştıran büyük hükümdarın (Çin kayıtlarına göre Hakanlığın
genişliği 10,5 milyon km² civarındadır) haritası Orhun kitabelerinde akisler
bulmuştur:
“Dört tarafa ordu sevk edip kavimleri hep itaat altına almış, başlılara baş
eğdirmiş, dizlilere diz çöktürmüş; ileride (doğuda) Kadırgan, geride (batıda)
Temir Kapıg (=Demirkapı, Belh - Semerkand yolu üzerinde, 12-20 metre genişlik ve 3
kilometre uzunluğunda)’a kadar- Türk Milletini hakim yapmış; -bu ülkeler arasında
Gök-Türk (kavmi) idi-oksız (Hür ve müstakil) oturur olmuş, bilge kagan imiş, alp
kagan imiş, buyruk ve beyleri, kavmi (bodun) hep bilge ve cesur imişler...”
Ötüken’de tertiplenen büyük cenaze törenine hususî heyetlerle katılan komşu
devlet ve kavimler (Çin Tibet, Arap, Kırgız, Üç-kurikan, Otuz-Tatar, Kitan, Tatabi)
arasında Bizans İmparatorluğu’nun da bulunmuş olduğu anlaşılmaktadır.
|
