|
Şi-pi’den sonra hakan olan Ç’u-lo (619-621) kardeşinin sert siyasetini takip ediyor
ve Hakanlığa karşı tutumu kısa zamanda değişen T’ang imparatoruna karşı Sui
sülalesini canlandırmağa kararlı bulunuyordu. Fakat karısı Çinli Prenses
İ-ç’ing tarafından zehirlenerek öldürüldü. Hakan olan kardeşi Kie-li (621-630)
kifayetli bir adam değildi. Hain prenses İ-ç’ing ile evlenmiş, ağır dille
yazdığı mektuplarla imparatoru tahrik etmişti. Karısının tesiri altında idi.
Plansız, programsız, sadece cesarete dayanan askerî teşebbüslerinde bir iki defa
mağlup oldu.
Tutumu
millete emniyetsizlik uyandırdı. Sir-Tarduşlar, Bayırkular, Uygurlar isyan ettiler
(627). Vaktiyle Türk himayesine sığınmış olan bir çok Çinli T’ang imparatorundan
af dileyerek memleketine dönüyor, K’i-tanlar ve başka kavimler Çin ile temaslar
arıyor ve sınır bölgelerinde Çin’e bağlanıyorlardı. İmparator Tai-tsung
(627-649) Türkler’e vuracağı darbe için vaziyetin olgunlaşmasını bekliyordu.
Hakan kuşattığı bir şehir önünde mağlup olarak çekilirken yakalandı, muhafaza
altında Çin başkentine gönderildi (630).
|
