|
Kapağan Kağan 697 yazında hâkan, mevcut duruma uygun olarak, orduyu ve idareyi yeniden
teşkilâtlandırdı: Kardeşi To-si-fu’yu hâkanlığın sol kanadı “yad”ı,
İlteriş’in oğlu 14 yaşındaki Bilge’yi sağ kanad’a Tarduş üzerine “şad”
tâyin etti ve kendi oğlu Bögü (Kitâbelerde İnal Kagan, Çin kaynaklarına Fu-kü)yü
“küçük kagan” yaptı. Bu suretle Türk imparatorluğunda iki cephe teşekkül
etmiş, askerî kuvvetler de iki ordular grubu hâlinde tertiplenmişti.
Kapagan Çin ile savaşa hazırlanırken, İnal Kagan ile Bilge Şad emrindeki fakat
gerçek sevk ve idaresi Tonyukuk’un elinde bulunan batı ordular grubu da On-oklar’ı
devlete bağlamak vazifesini almışlardı. Çin elçilerine karşı Kapagan’ın
şiddetli ve kararlı tutumu şimdilik doğuda bir silâhlı çatışmayı önledi.
Mo-ç’o’nun kudretinden telâşlanan Çin’den derhal üç bin ziraat âleti, 40 bin
“şi” (1şi =10 hu) tohumluk darı gönderildi ve Türkler anavatan topraklarına
iâde edildi (698). Büyük “kagan”ın plânlarından ikisi gerçekleşmişti.
|
