Bu sırada İnal ile Bilge tarafından sevk edilen batı orduları grubu da, Tonyukuk’un
yüksek kumandasında, Altaylar’ı aşıp Yarış-ovası (Cungarya)’na doğru
ilerlemiş ve Bolçu (Urungu gölünün güney-batı kıyısında; bugün Tokoi
kasabası)’da “ateş ve fırtına” gibi saldıran “Türgiş kagan”ın
kumandasındaki 10 tümenlik (100 bin kişilik) On-oklar ordusu üzerinde kesin zafer
kazanmıştı (698).
Türgiş hakanı Uçe-le’nin esareti, yabgusu ve şadının yakalanması ile
neticelenenen Bolçu savaşı, On-oklar’ın bütün To-lu ve Nu-şi-pi kabilelerini,
Balkaş, İli, Isık Göl, Çu ve Talas bölgesindeki Türkler’i Gök-Türk birliğine
bağlamış, Hakanlığın sınırları Taşkent ve Fergana’ya dayanmıştı. Çin
kayıtlarına göre, “Mo-ç’o zaferlerinden gurur duymakta, imparatorluğumuzu hakir
görmekte. Yüksek gayeleri var. Her tarafa ordular sevk ediyor.
Arazisinin genişliği 10 bin “li” (= aşağı yukarı 4500 km)’den fazla. Bütün
barbarlar (Çin dışındakiler) onun emri altında...”. Böylece vaktiyle Tardu’nun, Türk birliğini
gerçekleştirdiği tarihten tam 100 sene sonra Kapagan Kagan’ın Doğu-Batı
hakanlıklarının topraklarını tek idarede toplaması yolu ile “dehşet verici Türk
birliği ihya edilmişti”. Ancak Kapagan’ın planında 3. noktanın tamamlanması
için Maveraünnehir’inde zaptı gerekiyordu.
|
