- Oğuz Adı
Oğuz adı “ok” kelimesinden getirilmektedir. Ok, Türkçe’de aynı zamanda
“kabile” manasındadır. Nitekim kelime, daha o çağlarda, Çince’ye “kabile”
diye tercüme edilmiştir (mesela On-ok= On kabile). Buna göre “ok” sözüne eski
Türkçe’de çoğul eki olan z ilavesi ile türetilen “Oğuz” adı aslında
“ethnique” bir isim olmayıp, doğrudan doğruya “Türk kabileleri” manasını
ifade eden bir kelimeden ibarettir.
“Oğuz” adı ilk defa Barlık çayı
(Ulu-kem = Yenisey’e dökülür) kıyısındaki 1. kitabede görülmektedir (“Altı
Oğuz bodunu”). Burada altı kabilenin birleşerek bir “bodun” teşkil etmiş
olmaları bahis mevzuudur. Kitabe, Bey’lerine ait olduğuna göre de, bu Oğuzlar’ın
daha eskiden bu havalide birlik halinde mevcut oldukları kabul etmek lazım gelir. Fakat
Oğuz tarzında adlandırmanın çok daha gerilere götürülmesi mümkün
görülmektedir.
Çin kaynaklarında, M.Ö. 2. asra ait,
O-kut adında bir kavim (O zaman Türk adı yoktu) zikr edilmiştir. Bu ad Türkçe
“Ogur” isminin Çince’deki şeklidir ki, Türkçe’de z sesini r
telaffuz eden Türk topluluklarının söyleyiş farkından ileri gelmiştir. Yani Oğuz
adının R Türkçesi’ndeki ifade
tarzıdır. Çin kaynaklarında O-kutlar’ın yeri olarak gösterilen Tarbagatay-Kobdo
bölgesi, bilindiği gibi Türk sahasıdır.
|
