Avar hakanlığının özellikle İslav kavimleri üzerinde büyük tesiri olduğu
anlaşılıyor. Balkanlar’da ilk Slâv unsurlarının esaslı bir şekilde
yerleşmelerinin Avarlar tarafından alınan tedbirlerin bir neticesi olduğu malûmdur.
Bu Türk kavminin güney ve doğu Slavlar’ını uzun bir zaman hâkimiyetleri altında
bulundurduklarını ve bir çok Slâv kabilelerinin Avarlar tarafından müthiş hezimete
uğradıklarını gösteren emareler mevcuttur.
4. yüzyıla kadar Germen Got'ların, daha sonra Hun imparatorluğuna bağlı olarak
Türklerin hakimiyetine giren İslav toplulukların tarihi o zamandan itibaren aşağı
yukan "Türk tarihinin bir parçası" durumuna girmiştir. Kalabalık İslav
kütlelerinin çeşitli Doğu Avrupa bölgelerine ve Balkanlar'a dağılması hadisesi
daha çok Avarlar devrinde vukua gelmiş ve bu büyük ölçüdeki göçler "Avar
hakanlığınca ihtiyaç duyulan toprak mahsüllerini elde etmek için onlara tarım
işleri, aynı zamanda, sınır bekçiliği yaptırmak maksadı ile Avar idaresi
tarafından hazırlanmış ve tatbik edilmiştir.
Bu suretle türlü İslav kabileleri bugünkü Çekoslavakya'ya, Elbe nehri boyuna,
Dalmaçya kıyılarına, Balkanlar'a sevk edilmişlerdir. 750 sıralarında Atina
çevresinde "Avar" denilen İslavlardan bahsedilmekte, aynı devirlerde
Hırvatları Adriatik sahiline götüren başbuğların şu adları sıralanmaktadır:
Kiıliik, Lobel (Alp-el?), Kösenci (Koşuncu), Buga, Tugay "9. Pannonia (Batı
Macaristan) ve Morva İslavlarının başında, İslavlaşmış Avar beylerinin bulunduğu
ileri sürülmekte, diğer taraftan Germen kabilelerinin Çek memleketindeki yurtlarından
ayrılmalarının, savaş kabiliyetleri pek zayıf olan İslavlar yüzünden değil, Avar
başbuğlarının baskısı sonucu vukua geldiği ve bu hadisenin Doğu Almanya'da meydana
çıkan Avar sanatı ile ilgili eserlerde de doğrulandığı bildirilmektedir.
Böylece, 584'de piskopos Suriyeli Johannes'in ifadesi ile "Eskiden ormanlardan
dışarı çıkmağa cesaret edemezken, Avarlar
sayesinde savaşa alışan ve altun, gümüş, at sürüsü sahibi olan İslavların
sistemli göçürülmeleri yolu ile günümüz Orta ve Doğu Avrupa etnik haritasının
Avar hakanlığı tarafından çizildiği anlaşılmaktadır. Bugün Kafkaslar'da
yaşayan Avar zümresinin de onların torunları olduğu kabul edilir.
|
