Hazar Devleti, İran
karşısında Bizans'ın en iyi müttefiki durumunda idi. Türk-Bizans işbirliği
sayesinde zayıflayan Sasanî imparatorluğu 634-637'lerde İslam kuvvetleri tarafından
çökertilip İran toprakları Arapların eline geçerek, İslam ileri harekatı bir
yandan Ermeniye yolu ile Kafkaslar'a doğru, bir yandan da Suriye üzerinden Anadolu
içlerine doğru gelişmeye başlayınca, bu ittifak tabiî bir hal aldı. 7. asrın 2.
yarısından itibaren gittikçe kuvvetlenerek 8. yüzyıl boyunca devam eden siyasî
menfaatler ortaklığı, iki tarafın hükümdar aileleri arasında evlenmelere varacak
ölçüde değer ve ehemmiyet kazandı.İmparator Justinianos II (685-695 ve 705-711) ve
Konstantinos V (741-775) Hazar prensesleri ile evlendiler .
Konstantinos'un prenses Çi-çek'ten
doğan oğlu, tarihte "Hazar Leon" lakabı ile tanınan imparator Leon IV
(775-780) Hazar hakanının torunu oluyordu. Bu suretle imparatorlar, aynı zamanda kendi
siyasî-askerî iç meselelerinin hallinde Hazar yardımından faydalanıyorlardı. Hazar
Leon'un karısı İren'in, daha sonra, "Augusta" veya bir imparator naibi olarak
değil, fakat tek başına ve tam salahiyetli "Basile-us" kabul ve ilan edilmesi
gibi Bizans ve Roma tarihinde ilk defa görülen hadise herhalde Hazar-Türk tesiri ile
izah edilebilir.
|
