Başlangıçtan 765
yılına kadar Bulgar hükümdarlarının adlarını ve hakanlık sürelerini gösteren ve
bugün ancak, daha geç zamandan kalma bir Rus kronikinde İslavca tercümesine sahip
olduğumuz "Bulgar hakanlan listesi"nde İrnek, Bulgar hükümdar sülalesinin
atası olarak görünmektedir.Hun kütleleri ile karışan bu Türklerin asıl adı
"Ogur"du ve Tuna ağzından Volga'ya kadar Karadeniz kuzeyi bozkırlarında,
daha sonraki Peçenekler ve Kumanlar gibi ayrı boy birlikleri halinde oturuyorlardı.
Saragur (Sa-rı/Ak/Ogur), Biştigur (Beş-Ogur), Ultingur~Altziagir (Altı-Ogur), Kutri-gur-Kuturgur ("Tukurgur" =
Dokuz-Ogur) Ungur ~ Hunugur ~ Onugur (On-Ogur), Utigur
~ Uturgur (Otuz-Ogur). Bizans tarihçisi Priskos (5. asır)'un, Sabarlar tarafından
Ural dağlarının doğusundaki yurtlarından uzaklaştırılarak Karadeniz düzlüklerine
geldiklerini (461 - 465'lerde) bildirdiği Ogur Türkleri, aynı tarihçiye göre o zaman
üç grup teşkil etmekte idiler.
Saragur, Urog
(Ogur) ve On-Ogur. Bunlar Avarların önünden batıya çekilen Sabarların karşısında
tutunabilmek için Bizans'a elçi göndermişlerdi. Son araştırmalara göre, Ogurlar
büyük göçten önceki yurtlarında da üç zümre halinde idiler: Dogu zümresi
(Seyhun-Çu nehirleri ve Çalkar Gölü havalisinde: On-Ogurlar) ; orta zümre (bugünkü
Kazak-Kırgız bozkırı ve Emba nehri boyunda -ihtimal- Otuz-Ogurlar) ve batı zümresi
(Yayık nehri havalisinde -herhalde- Dokuz-Ogur'lar). Bu sıralarda Saragur (Ak-Ogur)
kütlesine karşılık ötekilerin "Kara Ogur" kanadını teşkil etmiş
olmaları muhtemeldir.
|
