- İndo-Germen görüşü
Batıda çok yaygın olan ve eski
“Aryanizm” tesirinin bir devamı sayılması mümkün görünen bu görüş
Hind-Avrupalılar’ı tâ Baykal gölüne kadar bütün Asya’ya yerleştirmekte ve
onların da aslında “göçebe” (bozkırlı!) olduklarını ileri sürerek, at’ın
ilk defa onlar tarafından ehlileştirildiğini ve dünyanın ata binme san’atını
onlardan öğrendiğini iddia etmektedir. Batılıların at üzerinde bu kadar durması,
şüphesiz bu hayvanı ehil hâle getirip binmenin insanın kültür tarihine muazzam bir
hamle teşkil etmesinden ileri gelir ki, bozkırlarda gelişen kültürü de
İndo-Germenler’e bağlamak böylece mümkün olacaktır.
Hun süvarilerinin seferlerde bindikleri
bozkır muharebe atının ilk kalıntılarına rastlandığı Afanasyevo kültürü (M.Ö.
2500-1700) eski Türk Altay kültürüne bağlı bulunmaktadır. Atın ehlileştirilmesi
için önce buna ihtiyaç duyulması gerekir ki, bu ihtiyaç şüphesiz ilk olarak
bozkırlı hayvan besleyici kavimlerde hissedilmişti. Bu itibarla atın insanlar
tarafından kullanılması bile –bu husus başlangıç noktası olmakla beraber- çok
önemli bir gerekçe değildir. Esas olan, atın binek hayvanı hâline getirilmesidir.
Bozkır kültüründe rol oynayan baş aksiyon da biniciliktir.
At gibi bir vasıtaya ihtiyacın,
“yerleşik” topluluklardan ziyâde, çok geniş sahalarda, hayatın zorunlu
kıldığı sür’atle hareket etmek mecburiyetinden doğduğu açıkdır. Bozkır savaş
atı doğuya doğru uzanmış ve Çin’de muharebe atı yetiştiriciliğinin ilk sahası
olan Şan-si bölgesinde görünmüştür. Çin’liler ata binmeği ancak M.Ö.
300’lerde Asya Hunları’ndan öğrenmişlerdir.
|
