Türgiş Kağanlığı

       Gök-Türk Devleti'nin zayıflaması üzerine kuvvet kazanan Türgiş Kağanlığı Maveraünnehr'de Araplar ile çetin bir mücadeleye girmişti. Hatta bir müddet çin üstünlük Türklere geçti. Böylece Maveraünnehr'de Arap hakimiyeti tehlikeye giriyordu. Hişam'ın halifeliğinde (724-743) Horasan Valisi Eşres b. Abdullah, Türkler arasında müslümanlığın yayılması için Ebu's Seyda b.Tarif ve Rebi b. İmran El-Temimi'yi vazifelendirmiş ve bu iki şahıs Semerkand ve civarında Türkleri kazanmak hususunda büyük gayret sarfetmişlerdir. Nitekim 742 yılında Belh şehrinde bir cami yapıldığı görünmektedir.

 

      Meşhur İslam coğrafyacısı Yakub El-Hamavi, Halife Hişam'ın Türk hakanına islama davet için bir heyet gönderdiğini, hakanın elçi heyetine büyük bir merasimle birliklerini gösterdiğini ve "Bu askerler içinde ne bir hekim, ne bir kunduracı ve ne de bir terzi vardır: Hepsi askerdirler, eğer bunlar müslümanlığı kabul eder ve İslamın şartlarını yerine getirecek olurlarsa hayatlarını nasıl sürdürürler" dediğini kaydetmektedir. Verilen bu bilgiden elçi heyetinin ne zaman ve hangi Türk hakanına gönderildiğini tesbit etmek mümkün olmuyor. Muhtemelen bu sıralarda Türkistanın en kuvvetli devleti olan Türgişlerin kağanı Sulu'ya gönderilmiş olabilir.

 

     El-Cahiz, Hişamın Horasan valisi Cüneyt b.Abdurrahman El Murri'nin (729-733 yılları arasında valilik yapmıştır). Türk hakanı ile karşılaştığını, Hakanın kuvvetleri karşısında Cüneyt'in dehşete düştüğünü, bunu farkeden hakanın teminatı üzerine sakinleştiğini ve hakana İslam dini hakkında bilgi verdiğini belirtmektedir. Verilen bu bilgilerden hakanın Müslümanlığı kabul ettiği hususunda herhangi bir kayıt mevcut değildir. Nitekim 730 yılında Cüneyt'in hezimeti ile biten bir savaşın olması hakanın müslümanlığı kabule yanaşmadığını göstermektedir.