Bulgar tüccarlarının
Hazar ülkesinde Harezm'de ve Samanî ülkesinde İslam tüccarlarıyla temasları,
Harezmlilerin de onların ülkelerine gitmeleri neticesi buralarda İslam dini ve kültürü
yayılmaya başlamıştı. Nitekim 900 tarihlerinde Bulgarlar arasında İslam dinini
kabul edenler çoğunluktaydı. Nihayet Şelkey oğlu Yıltavar (İlteber) Almış'ın İslam
dinini benimsemesiyle İtil Bulgarları Müslümanlığı devlet dini olarak kabul
ediyorlardı.
Almış Han 920
tarihlerinde Abbasî Halifesi'ne din alimleri ve mimarlar göndermesi için müracaatta
bulunmuş, ayrıca ünvan ve ismini Emir Cafer b. Abdullah olarak değiştirmişti. Halife
Muktedir Billah da din adamlarıyla mimarlardan oluşan bir heyet gönderdi. Bu heyet 921
yılında yola çıkmış ve 922 Mayısında Bulgar ülkesine ulaşmıştı. O tarihten
sonra Bulgar ülkesi Abbasî halifelerine bağlı bir Müslüman Türk yurdu, Bulgarlar
ise Doğu Avrupa'da Türk İslam kültürünün temsilcisi olmuşlardı.
Bulgar ülkesine gelen Abbasî
Halifesinin elçileri arasındaki en renkli kişi bu heyete kâtip sıfatıyla iştirak
eden İbn-i Fadlan olmuştur. Onun geride bıraktığı seyahat notlarında Bulgarlardan
başka Oğuzlar, Başkırtlar, Hazarlar hakkında ilgi çekici bilgiler bulunmaktadır.
Sikkelerden anlaşıldığına göre Cafer'den sonra yerine oğlu Mikail geçmiş ve ona
da Tâlip b. Ahmed, Mümin bin Ahmed ve Mümin bin el-Hasan halef olmuşlardı.
|
