Sultan
Mes'ûd, Anadolu'da kuvvet ve kudretini sağlamlaştırdığı sırada İmadeddin Zengin
1144 yılında Urfa Haçlı kontluğunu ortadan kaldırmıştı. Türklerin bu başarısı
Haçlıları endişeye sevkettiği gibi Avrupa'da büyük bir heyecan uyandırdı.
Alman imparatoru III.
Konrad ve Fransa kralı St. Louis, bizzat ordularının başında olarak harekete
geçtiler. St. Louis'den önce İstanbul'a varan Konrad, İmparator Manuel tarafından
derhal Anadolu'ya geçirildi. Birinci Haçlı seferi yolunu takip eden Konrad, Eskişehir
ovasına geldiği zaman karşısında Sultan Mes'ûdu buldu. Ekim 1147 tarihinde cereyan
eden savaşta Almanlar, Selçuklular karşısında ağır bir mağlûbiyete uğrayarak
geri çekildiler. Sultan Mesud, Alman İmparatorunun 75,000 kişilik ordusunu Ceyhan
yakınlarında karşıladı. Yapılan korkunç savaşta Alman İmparatoru sadece 5,000
kişi ile canını kurtarabilmiş, güç bela İznik'e sığınmıştı.
Alman ordusunu
mağlûbiyet haberini alan St. Louis, Orta Anadolu'ya girmekten çekinerek
Efes-Denizli-Antalya yolunu takibe mecbur olmuştu. Bununla beraber yolda Türkmenlerin
hücumlarına maruz kalan ve bir hayli zayiat veren St. Louis, Antalya'da gemilerle
Akkâ'ya gidebildi. Fransa kralının komutasındaki ordu 150,000 kişilik idi. Bu ordu da
Yalvaç yakınında mağlup edildi ve ağır kayıplar verdirildi. Sağ kalanlar, Alman
ordusunun canını kurtarabilen 5,000 kişilik birliği ile birleştiler ve ancak deniz
yoluyla Akka'ya çıkabildiler.
Haçlılara karşı kazandığı zaferi müteakip Sultan Mes'ûd 1149 ve 1150 seferleri
ile Suriye Haçlılarını mağlûp ederek Maraş, Göksun, Ayıntâb, Ra'ban ve Delûk'u
fethetti. Sivas ve Malatya Danişmendlilerini tâbiiyetine alarak Kilikya'ya girdi ve 1154
yılında bu bölgede Ermenilerin elinde bulunan bazı şehir ve kaleleri zabtetti.
Bütün Kilikya'yı fethe karar verdiği sırada çıkan veba salgını sebebiyle süratle
geri döndü. Sultan Mes'ûd 39 yıllık saltanattan sonra 1155 yılında vefat etti.
Basiretli bir siyaset ve sabırlı bir mücadele ile Türkiye Selçuklu Devleti'ni yok
olmaktan kurtaran Sultan Mes'ûd, Konya civarında inhisar eden devleti Anadolu'ya hâkim
bir hâle getirmiştir. Haçlılara karşı kazandığı zaferler onu Türkün ve
İslam'ın büyük mücahidleri arasına dahil etmiştir. Adaleti ve sağlam idaresi
sayesinde hristiyanları bile Bizans'tan koparıp kendisine bağlamıştı. Selçuk
Devleti'nin ilk imar ve medenî tesisleri de onunla ortaya çıkmaya başlamıştır.
|
