Yerine geçen
oğlu III. Kılıç Arslan'ın çocuk yaşta olması sebebiyle Selçukluların hizmetine
girmiş olan Danişmenli beyleri Emir Mubarizeddin Ertokuş ile anlaşarak hala İstanbul'da
bulunan Gıyaseddin Keyhüsrev'i Konya tahtına davet ettiler. Bu sırada İstanbul
Latinler tarafından işgal edilmiş ve Bizans imparatorluğu parçalanmıştı. Gıyaseddin
Keyhüsrev uçtaki Türkmenlerden topladığı birliklerle Konya üzerine yürüdü ve bir
aylık bir muhasaradan sonra şehri ele geçirerek ikinci defa olarak Selçuklu tahtına
geçti (Şubat 1205).
Sultan Gıyaseddin
Keyhüsrev kısa sürede dahilde sükûneti sağladıktan sonra ve İznik imparatoru
Theodoros Laskaris ile anlaşma yaptıktan sonra Karadeniz ticaret yolunu tehdit eden ve
bu sahillerde yerleşmeye çalışan Trabzon Komnenoslarına karşı bir sefer yaptı.
1206 yılında yapılan bu seferde Aleksios Komnenos mağlûp edilerek bir müddet için
kapanmış olan Karadeniz ticaret yolu açıldı. Gıyaseddin Keyhüsrev, ticarî ve
iktisadî bakımdan memleketin içinde bulunduğu şartları takdir ve buna uygun bir
siyaset takip ederek Karadeniz seferini müteakip bizzat ordusunun başında Antalya'yı
kuşattı.
Anadolu'nun önemli ithal ve ihrac
limanlarından birisi olan Antalya bu sıralarda Aldo Brandini adında bir İtalyanın
elinde bulunuyordu. Ancak Kıbrıs'tan gelen yardım üzerine sultan şehri zabtedemedi.
Bununla beraber şehirde Latinler ile ihtilafa düşen Rum ahali sultanı şehre davet
etti. Ve Mart 1207 tarihinde Antalya fethedildi. Selçuklu tahtındaki değişiklikten
faydalanmak isteyen Kilikya Ermeni kralı II. Leon'a karşı yapılan sefer zaferle
neticelendi ve onun zabtettiği yerler geri alındı (1209). Bunu Eyyûbîlerin Kuzey
Suriye ve Anadolu'daki faaliyetlerini önlemek takip etti.
Gıyaseddin
Keyhüsrev'in Karadeniz, Akdeniz kıyılarında ve Ermenilerin karşısında kazandığı
zaferler İznik imparatoru Theodos Laskaris ile aralarını açtı. Diğer taraftan
Laskaris'in kuvvetlenmesi de Selçuklu sultanını kuşkulandırıyordu. Dış tahrikler
ve imparatorun yıllık vergiyi ödememesi Gıyaseddin Keyhüsrev'i İznik imparatoruna
karşı sefer yapmasına sebep oldu. Sultan ordusu ile hareket ederken yanına eski
imparator Aleksios'u da almıştı; onu tahtına iade etmek istiyordu. İki ordu Alaşehir
hududunda karşılaştı. Sultan Gıyaseddin Keyhüsrev iki taraf arasındaki savaşta şehid
edildi ve Selçuklu ordusu mağlûp oldu (1211).
|
