Büyük Anadolu
Beyliklerinden biri idi. Dulkadiroğulları, Mısır'daki Türkmen Memluk devletleri
arasında güçlü ve uzun ömürlü bir beylik olarak görülmüştür. Kurucusu,
Dulkadıroğlu Zeyniddin Ahmed Karaca Bey'dir. Bazen Memlüklere, bazen Osmanlılara tabi
olmuş, fakat en çok Osmanlılarla işbirliği yapmış ve Osmanlı sarayı ile
akrabalık kurmuşlardır.
Elbistan başkent olmak
üzere Maraş, Kayseri, Elazığ, Ayıntap, Malatya, Adıyaman vilayetlerinde hüküm
sürdü. 1522 yılında Osmanlı topraklarına katıldı.
Dulkadırlılar Oğuzların Bozok kolundandır. Onların ilk reisi Zeyneddîn Karaca Bey,
Eratna Bey'in elinden Elbistan'ı zabtetmiş ve Memlûk saltanı Melik el-Nâsır
Muhammed'den nâiblik menşuru alarak Dulkadırlı Beyliği'ni kurmuştu.
Karaca Bey zaman zaman
Memlûk sultanlarına itaat, bazan da onlardan ayrılarak Haleb şehrini tehdid ediyordu.
Ayrıca Sis Ermeniler ile başarılı mücadelelerde bulunmuştu. Halep taraflarında da
bir çok yer zapteden Karaca Bey bu başarılarına güvenerek "Melik
üz-Zâhir" unvanı ile hüküdarlığını ilân etti (1348). Ancak Memlûk
Devleti'ne isyan eden Haleb valisi Bay-Buğa'yı sultana teslim etmemesi onun ortadan
kaldırılmasına yol açtı.
Karaca Bey'den sonra oğlu Halil Bey ve Mehmet bey Memlûklular tarafından Elbistân
valiliğine tayin edildi.
Timur'un Elbistân, Malatya
ve Besni'yi alıp tahribi üzerine Mehmed Bey ona itaate mecbur oldu. Mehmed Bey Çelebi
Mehmed Sultan ile iyi münasebetlerde bulundu. Buna mukabil Ramazanoğulları ve
Karamanoğulları'na karşı daimî surette savaştı. Memlûklular bu hizmetine
karşılık ona Kayseri şehrini verdiler.
Mehmed Bey 1442den sonra
yerine oğlu Süleymân Bey geçmişti. Süleyman Bey Osmanlılar ve Memlûklulara kız
vererek akrabalık tesis etti ve bu devletlerle olan dostluğunu sürdürerek Dulkadırlı
Beyliği'nin varlığını korudu. Daha sonra beyliğe zaman zaman Osmanlı ve Memlûklu
Devletleri'nin müdahale ederek kendi adaylarını Dulkadırlı beyi tayin
ettirmişlerdir. Alâaddin Devle Bozkurt Bey (1479-1515) Osmanlıların desteğini
sağlayarak beyliğin başına geçmişti.
Ancak o da Osmanlılara cephe
alınca. dört oğlu ile beraber öldürüldü. Yerine Ali bey tayin edildi. Ali Bey,
Sultan I. Selim'in Mısır seferinde ve daha sonra Şam valisi Canberdi Gazâlî
isyanında Osmanlılara önemli hizmetlerde bulundu, fakat kıskanç Ferhat Paşa'nın onu
sultana fitnelemesi üzerine öldürüldü.
Devamı Var
|
