Selçukoğullarına
bağlı idi. 1277'de Muineddin Mehmed Bey tarafından kuruldu. Mehmed Bey saray nazırı
demek olan Pervane ünvanı ile anıldığı için beyliğe bu ad verildi.
Sinop ve çevresine hükmediyordu. Selçukoğlu Gazi Bey Sinopu işgal edince bu beyliğe
son verildi.
Abaka Han'ın 1277'de
Muîneddîn Süleymân'ı öldürmesi üzerine Mehmed Bey istiklâlini ilân etmiş ve
Pervâneoğullları Beyliği'ni kurmuştu. Mehmed Bey Moğollar ile iyi geçinmekte ve
onların verdiği devlet işlerinde de vazife görmekteydi. Fakat o Moğollara karşı bir
hareketin hazırlıkları içindeyken hastalanarak öldü (1297). Bundan sonra Muîneddîn
Süleymân'ın bir torunu Mes'ûd Bey'i Sinop hâkimi olarak görüyoruz.
Mesûd Bey devletinin
hudutlarını genişleterek Bafra ve Samsun'u ele geçirdi. Sinop'ta bir Ceneviz kolonisi
bulunuyordu. Bundan istifade ederek Mesûd'u esir alarak Kefe'ye götürdüler. Mesûd Bey
çok ağır bir kurtuluş akçası vererek kurtulmağa muvaffak oldu (1298).
Yerine geçen oğlu
Gazî Çelebi donanmasıyla başarılı askerî harekâta girişti. Öteki Trabzon Rum
Devleti ile anlaşarak 1313 yılında Kırım sahillerine ve Kefe'ye bir sefer yaptı.
Kefe yakınında bir Ceneviz donanmasını ağır bir yenilgiye uğrattı.
1319 yılında bu kez
Trabzon'a karşı hücuma geçti. Daha sonra Sinop'a girmek isteyen Cenevizliler onun
kuvvetleri karşısında perişan oldular (1322). Gazî Çelebi erkek evladı olmadığı
için son yıllarından Candaroğullarından Süleymân Paşa'nın hâkimiyetini
tanımıştı. Ölümünden sonra Pervâneoğulları Beyiği, Candaroğulları
topraklarına katıldı (1322).
|
