Sultan Alp Arslan zamanında (1063-1072) Selçuklular
bu bölgeyi zabtetmişler ve saraylarında vazife gören Taşt-dârların tahsisatını Hârezm'in
gelirinden vermişlerdi. Hârezmşâhların atası Anûştegin bir Türk memlûku idi. Emîrlerden Bilge Tegin tarafından
satın alınarak Selçuklu sarayına getirilmiş kısa zamanda zekâsı ve çalışkanlığı
ile kendini göstermiş ve Taşt-dâr tayin edilmişti. O da saraydaki vazifesi sebebiyle
Hârezm'in gelirinden yararlanıyor, fakat görevini bırakamadığı için merkezden gönderdiği
nâibleri vasıtasıyla bu bölgeyi idare etmişti.
Daha sonra Selçuklu
Sultanı Berkyaruk devrinde (1094-1105) bu bölgeyi İkinci (Ekinci) b. Koçkar adında
bir valinin idare ettiğini, fakat bu şahsın öldürülmesinden sonra (1097), Anûştegin'in
oğlu Kutbeddîn Muhammed'in "Hârezmşâh" tayin edilmesiyle, Hârezmşâhlar
Devleti'nin kurulması için ilk adımın atıldığı söylenebilir.
Kutbeddîn Muhammed,
ölümüne kadar Selçuklulara sadık bir şekilde Hârezm'i yönetmiş, bölgedeki nüfuz
ve kudretini çoğaltmağa çalışmış ve bunda da muvaffak olmuştur. Kutbeddîn
Muhammed, Sultan Sencer'in sarayına bir yıl kendisi gider, ertesi yıl da büyük oğlu
Atsız'ı gönderirdi. Ayrıca bu ziyaret sırasında Hârezm'in yıllık vergisini,
hediyelerle beraber, Sultan Sencer'e takdim ederek bağlılığını gösterirdi. Ölümünden
sonra, Sultan Sencer yerine oğlu Atsız'ı "Hârezmşâh" tayin etti (1127).
|
