|
Erzurumlu İbrahim Hakkı 1705 yılında
Hasankale'de doğdu. Osman Efendi adlı bir şeyhin oğludur. Babası saygın bir mutasavvıf
idi ve İbrahim Hakkı'yı iyi bir eğitimle yetiştirdi.
İbrahim Hakkı
olgun bir düşünürdü. Yetmişten fazla eser yazdı. Eserleri arasında en meşhuru
olan Marifetname adlı eseri, yaşadığı dönemin bütün bilgilerini kapsayan
ansiklopedik özellikte bir eserdir.
Erzurumlu İbrahim
Hakkı Marifetname adlı eseriyle insanlara önce çevrelerindeki eşyayı, daha sonra
kendilerini ve en sonunda da Tanrıyı bildirmeyi amaçlıyordu. Kitabın içindeki Kıyafetname
adlı bölüm ise bir çeşit görgü bilimidir.Erzurumlu İbrahim Hakkı, dar çevresi içinde
tasavvufu ve Doğu felsefesini öğrenmişti. O, derin düşüncesiyle cisimlerin birleşmesini,
hayatın doğuşunu, cinslerin gelişmesini yepyeni bir görüşle ortaya atmıştı.
Ona göre Tanrı önce "Kendi nurundan bir cevher var edip, andan cemi kainatı
tedric ve tertib ile halk etmiştir; buna Cevher-i Evvel denir."
Erzurumlu İbrahim
Hakkı'ya göre, bütün varlık küre şeklindedir: "Alemin her ne tarafına nazar
olunsa şekli muhaddep görünür." "Arzda ve semada müşahede olunan bütün
şekiller yuvarlaktır". Einstein bu görüşü ondan çok daha sonra matematiksel
yollardan göstermiştir.İnsanların nazarında çok önemli bir yer işgal eden
Marifetname adlı eseri defalarca basılmıştır.
Erzurumlu İbrahim
Hakkı 1771 yılında vefat etti.
|
