| Hoca
İshak Efendi, Yanya’nın Narda kasabasında doğdu. Doğduğu yıl kesin olarak belli
değildir. 1834 yılında öldü.
Hoca
İshak Efendi, XIX. yüzyıl başlarında memlekete teknik bilgilerin yayılmasında
büyük hizmetleri olmuş bir Türk bilginidir.
Hoca İshak,
yüksek bir öğrenim ve eğitim içinde yetişti. Güçlü bir zekası ve hafıza gücü
vardı. Matematiğe ve dile karşı yeteneği büyüktü. Türkçe, Arapça, Farsça,
Yunanca, Fransızca, Lâtince ve İbranice dillerini çok iyi biliyordu.
1815
yılında Mühendishane’ye hoca oldu. Divanı Hümayun tercümanlığı ve benzeri
devlet görevlerinde bulundu. Ancak onun en büyük hizmeti, memlekette teknik bilgilerin
yayılmasına çalışmasıdır. Teknik alanda on bir kadar eser yazdı. En önemli eseri
Mecmua-i Ulûm-u Riyâziye adlı dört ciltlik matematik kitabıdır. Diğer eserleri
fizik, kimya, geometri ve istihkâm bilgileri üzerinedir. Birçok kimya ve fizik
terimlerini kendisi icat etmiştir.
Mühendishane’de
ve Tophane’de yapılan silâh ve mermileri, çeşitli yerlerde yapılan bina ve
istihkâmları kontrol edip onlara yeni yönler vermekle Hoca İshak’ın memlekete
büyük hizmetleri oldu. Çalışmayı çok sever ve memlekete yeni bilgilerin ve
düşüncelerin gelmesini çok isteyen bir insandı. Hoca İshak Efendi’nin memleketin
teknik tarihinde çok önemli bir yeri vardır.
|
