Kazak Adı: "Kazak adına eskiden Kazak'larla ilişki
kuran, yazı kültürüne sahip memleketlerin yazılı kaynaklarında rastlamak
mümkündür. Bunlar; Çin, Arap, Farsı, Bizans, Rus, Moğol ve Türk dillerinde yazılan
eserlerdir. Bu eserlerin dil özelliklerinden dolayı "Kazak" adı: Asa, Kasa,
Hasa, Haysak, Kosok, Gasag, Hasık, Kasok, Kazak, Kazsak v.s. çeşitli şekillerle
yazılmıştır.
Kazak adının ne zaman
ortaya çıktığını tam olarak söyleyemiyoruz. Çünkü, "Kazak" kelimesinin
etimolojisi tarihin derinliklerinde yer almaktadır. Kazak'lar hakkında tarihçiler
çeşitli hipotezler, deliller getiriyorlar. Mesela, Akademik Marr: "...Kafkaz'da
"Kazak'lar (kasok, kasahi) yaşıyorlar...", Çekoslovak tarihçisi Groznıy:
"Kazak'lar m.ö. Hazar denizinin Batı bölgesinde yaşayan Hun'ların torunları ve
kafkaz kaspi kelimelerinin kaz, kas kökünden türemiş olduğunu, "Kazak"
adının da bu kelimeden kaynaklandığını söylüyor. Ermeni tarihçi-yazar Musa
Hareni: "...İran Padişahı Velirittis'in devrinde, m.ö. 197-126 y.y. Kazak'ların
Farsı'larla savaştığını yazıyor."
Meşhur alim Vernştam, Radlof'un
Vamberi'nin, Bartold'un, Samoyloviç'in, Marr'ın "Kazak" terimi hakkında
söylediklerini destekleyerek, bu kelimenin tarihî asırlara inen kökeni
olduğunu," Kaspii ve Sak kelimelerin mürekkebinden meydana geldiğini "hür,
yiğit, bağımsız, isyancı anlamlarının sonradan kazandığını söylüyor. Kazak
şairi Kadır Mırzalı: "...Biz-Kazak, ecelden erkindik ansağan..." diye,
Kazak adının "hür" anlamına geldiğini belirtiyor.
|
