Orta-Asya'daki söz konusu karışıklıkta Rus zulmüne
uğrayan Türk boylarından biri de Pamir Kırgızları idi. Bunlar, 19. yy. sonundan
itibaren Küçük Pamir'e göçtüler. Bölgedeki İngiliz-Rus rekabeti, 1895 yılında
Pamir'in Afganistan, Rusya ve Çin arasında paylaşılması ve sınırların kapanması
ile sonuçlanınca, Pamir Kırgız Türkleri Küçük Pamir'de mahsur kaldılar. Son hür Kırgızların yegâne hanı,
Hacı Rahmankul idi. O, 1913'te Büyük Pamir'de dünyaya gelmişti. Babası Capaarkul
Han, o zaman Çarlık Rusya'sı hakimiyetine yeni düşmüş olan şimdiki Tacikistan
topraklarındaki kısmı da dahil, bütün Pamir bölgesinin idaresini elinde tutuyordu. Kırgız
Türkleri, Afganistan Pamirine Capaarkul Han'ın liderliğinde 70 çadır Teyit Kırgızı
olarak göçtüler. Bunlardan önce Çin Pamirinden buraya gelmiş olan 30 ilâ 40 çadır
Teyit Kırgızı vardır.
Capaarkul Han'ın 1943'te
veefatı üzerine onun yerine 30 yaşındaki Hacı Rahmankul hanlığa seçildi. Rahmankul
Han, büyük gayretlerle çöküntüye uğrayan hayvancılığa dayanan Kırgız
ekonomisin düzetmeyi başarmış ve böylece Kırgız Türkleri arasında sevilen bir
lider olarak kendisini kabul ettirmiştir.
|
