Devlet düzeyinde ilk temas; 1994 yılının Temmuz
ayında, Tuva Cumhurbaşkanı Şerig-Ool Oorjak'ın bir heyetle birlikte Türkiye'yi
ziyaretiyle gerçekleşmiştir. Tuva heyeti Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından
kabul edilmiş ve gerekli ilgi gösterilmiştir. Tuva Cumhurbaşkanı, ülkesine döndüğünde
bir basın toplantısı düzenleyerek basın toplantısında bizzat bulundum- "Geleceğimiz
Türkiye'de öğrenim gören gençlerimize bağlı" demiştir. Önceki yapılan, Türk Devlet ve
Toplulukları Dostluk Kardeşlik ve İşbirliği Kurultayları'na katılan, çoğu Tuva
parlamentosu üyesi heyetler, son iki kurultaya (96, 97) katılamamıştır. Bu durum
Tuva'daki hayat şartlarının her geçen gün zorlaşmasından kaynaklanmaktadır.
Günümüzde kendi anayasası, bayrağı, cumhurbaşkanı, parlamentosu, hükümeti, milli
marşı bulunan Tuva Cumhuriyeti'nin tam bağımsızlığının önünde bir tek engel
vardır: Ekonomik olarak kendi kendine yeterli olmamak. Belki de tarihinin en zor dönemecinden
geçmekte olan Tuvalı kardeşlerimize Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin, Rusya'yı gözardı
ederek yardım elini uzatması oldukça zor görünmektedir.
Burada görev, dünyanın her yanına
ulaşmış olan cesur iş adamlarına düşmektedir. Deri işlemeciliği, mobilya, fırıncılık,
zirai aletler konularında Tuvalı iş adamlarıyla işbirliğine gidilebilir. Tuva'da
bulunan işlemeye müsait taşlardan yapılan küçük heykelcikler, dünyanın her
yerinde alıcı bulabilir. Bu taşları işlemek, onlardan çeşitli hayvan heykelcikleri
ortaya çıkarmak, Tuvalı sanatçıların en iyi yaptığı işlerden biri. Bu
heykelcikler, öyle sanıyoruz ki, Türkiye'de de çok beğenilir ve kolayca
pazarlanabilir. Yeraltı zenginlikleri ve canlı hayvan alımı konusunda, ulaşım güçlüğünden
dolayı, işbirliğine gitmek biraz daha zor görünmekte.
Türk Hava Yolları'nın Sibirya'nın
merkezi yerlerine sefer düzenlemesi oradaki Türk Topluluklarıyla münasebetimizin daha
kısa sürede kurulmasına yardımcı olacaktır. Bu yerler Krasnoyark, Novasibirsk,
Barnaul gibi şehirlerden biri olabilir. Sadece Kızıl'da bulunan Türk Koleji değil, diğer
yerlerdeki Türk lise veya kolejleriyle de işbirliği yapılarak, oradaki insanlarla
hangi konularda ticaret yapılabileceği öğrenilebilir.
|
