Yüzölçümü: 26 140 km2
Nüfusu: 2 700 000
Başkenti: Akmescit Karadeniz'in kuzeyinde bir yarımada
olan Kırım, Ukrayna'ya bağlı muhtar bir Cumhuriyettir. Kırım Türkleri Tatar Özerk
Yönetimi olan Kırım Tatar Milli Meclisi tarafından yönetilmektedir.Önemli
Şehirleri, Akmescit, Akyar, Yalta'dır.
Tarihçesi
Türkler 430 yılından itibaren Kırım'a
yerleşmeye başlamışlar; 13. asırdan itibaren ise Kırım Tatarları adını
almışlardır. Önceleri Altınorda Devleti içinde yeralmışlar, daha sonra ise
sınırları Moskova'ya kadar ulaşan Kırım Hanlığı'nı kurmuşlardır. 1475'ten
itibaren Kırım Hanlığı ile Osmanlı İmparatorluğu tek devlet gibi yakınlaşınca,
Osmanlı İmparatorluğu'nun hudutları Rusya'nın güney hudutlarına kadar
uzanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında 1774 yılında imzalanan
Küçük Kaynarca anlaşması ile Kırım Hanlığı Osmanlı himayesinden çıkmıştır.
Rus işgaline maruz kalan Kırım Türklerinin esaret yılları böylece başlamıştır.
Yerli halkı başka bölgelere göçe zorlanmıştır.
En büyük göç
dalgaları 1792, 1860-63, 1874-75, 1891-1902 seneleri arasında olmuştur.Rus çarlığı
1917 yılında Bolşevik ihtilâli ile parçalanınca Kırım'ın Bağımsızlık yolu da
açılmıştır. 9 Aralık 1917'de Kırım Tatar Milli Kurultayı toplanmış; 26 Aralık
1912'de Kırım Halk Cumhuriyeti'nin kurulduğu ilân edilmiştir.Kırım, Nisan 1918'de
Almanlar tarafından da belli bir süre işgal edilmiş; 1920 yılının sonlarına doğru
tekrar Bolşeviklerin eline geçmiştir.1921 yılında Kırım Muhtar Sovyet Sosyalist
Cumhuriyeti kurulmuş ve Rusya'ya bağlanmıştır.18 Mayıs 1944 yılında Kırım
Tatarları, Kırım'dan topluca sürgün edilmişlerdir.Sovyet Hükümeti, 25.6.1945
yılında yayınladığı Kararname ile Kırım Muhtar Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni
ortadan kaldırmış; Kırım, oblast statüsüne getirilerek yine Rusya'ya bağlı
kalmıştır.Kruşçev, Rus-Ukrayna kardeşliğinin 1000. yılı münasebetiyle Kırım
Oblastı'nı Rusya'dan alarak Ukrayna'ya bağlamıştır.Kırım Bölgesi bugün
Ukrayna'ya bağlı Muhtar bir Cumhuriyettir. Cumhuriyet içerisinde ise Tatar Özerk
yönetimi bulunmaktadır.
|
