1850'li yılların ilk yarısında bazı
Kafkasyalı ailelerin gönüllü olarak Osmanlı topraklarına göç ettiği
bilinmektedir. Kırım savaşı sırasında mecburî bir hareket haline gelen göç olayı,
1862-1865 yılları arasındaki üç yılda zirveye ulaşmış ve 1877-1878, 1890-1908 yılları
arasında yoğunlaşarak 1920'lere kadar süregelmiştir. Kafkasya'dan yola çıkan göç
kafilelerinin hareketlenme zamanları Osmanlı-Rus ilişkilerindeki değişiklikleri yakından
takip etmiştir. Kafkasya'dan Osmanlı ülkesine doğru gelişen tarihi bir mecburiyetin
doğurduğu bu kitle göçleri, Osmanlı Devleti'nin sosyal, etnik ve dinî kompozisyonunu
radikal olarak etkileyen bir nüfus hareketidir. Bu göç üzerine oluşmuş zengin
literatürde, kaynakların çoğunda Türk-Turan kökenli boylar -varlıkları bilinmesine
rağmen- herhangi bir ayrıma tabi tutulmadan "Kafkasyalı" veya daha çok
"Çerkes" genel adı ile adlandırılmışlardır. 1783 yılında İmam Mansur
hareketi ile başlayan, 1829-1864 yılları arasında sürekli gelişen Kafkasya Tasavvufi
bir akım olan Müridizmi Kuzeydoğu Kafkasya'daki bütün Müslüman toplulukların ortak
kimliğinin teşekkülünde büyük bir rol oynamış ve bütün Kafkasyalıları bu
kimlik etrafında birleştirerek harekete geçirmeyi başarmıştır. Bu sebeple bu genel
adlandırma bir mahzur teşkil etmemiştir.
|
