Gagavuzlar: 137.500
Ruslar : 11.800
Moldovanlar : 8.300
Bulgarlar : 7.800
Ukraynalılar: 7.800 İdari Yapısı
Gagavuz Yeri'nin en üst düzey idari yöneticisi Başkan'dır.
Kanunun 6. Maddesine göre bütün yeraltı ve yerüstü kaynaklarının mülkiyeti
Gagavuz Yeri idaresine aittir. Gagavuz Yeri'nin Moldova Cumhuriyeti bayrağı yanında
kullanılan kendi bayrağı mevcuttur. Gagavuz Yeri idaresine, Moldova Anayasası ve
kanunlarına ters düşmemek kaydıyla kanun çıkarma yetkisi tanınmıştır.
Siyasi Yapısı
Özel Yasaya göre, Gagavuz Yeri Moldova'nın toprak
bütünlüğü içinde özerk bir bölgedir. Kendi parlamentosunda ve bölge yönetiminde
söz sahibidirler.
Ekonomi
Ekonomisi tarıma dayalı olan bölgenin ekilebilir
alanı 148 hektardır. Yılda 400.000 ton üzüm işleyen 12 şarap fabrikası, 1 adet et
kombinası, 2 adet yağ fabrikası, 1 adet tütün fabrikası, mentasyon fabrikası ve 2
adet halı fabrikası vardır. Şarapçılıkta dünya çapında üne sahip olan
Gagavuzlar üzümün yanısıra hububat, bakliyat ve sebze-meyve yetiştirmektedirler.
Eğitim - Öğretim
Bugün yaşlı ve okuma-yazma bilmeyenler yalnızca Türkçe
konuşmaktadırlar. Sovyetler Birliği zamanında Rusça'nın okullarda zorunlu hale
getirilmesi sonucu Gagavuzlar, iki dilli olmuşlardır. Moldova'da yaşayan milletler içinde
Rusça'nın ikinci dil olarak konuşulma oranının en yüksek olduğu grup Gagavuzlardır.
Gagavuzların %74'ünün Rusça'ya vakıf oldukları tespit edilmiştir. Okullarda
kademeli olarak Latin Alfabesi ve Gagavuzca eğitim verilmeye başlanmıştır. Gagavuzca
yayınlanan gazetelerden başlıcaları Ana Sözü ve Gagavuz Sesi Gazetesidir. Ayrıca
Saba Yıldızı adlı bir dergi de yayın hayatına başlamıştır.
Türkiye İle İlişkileri
Hamdullah Suphi Tanrıöver'in T.C. Bükreş Büyükelçisi
olduğu dönemde (1931-1944) Gagavuzlar Türkiye'nin gündemine gelmiştir. Bu dönemde
Gagavuz Yeri'nde Türkçe kursları açılmış ve Türkçe kitaplar gönderilmiştir. Öte
yandan bazı Gagavuzlar seçilerek Türkiye'de yüksek öğrenim görmeleri sağlanmıştır.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte Gagavuzlar Türkiye'nin gündemine tekrar
girmişlerdir. Uzun zaman kopuk olan ilişkilere büyük önem verilmektedir. Türkiye
Gagavuzlara yardım mahiyetinde bir çok program ve proje gerçekleştirmiştir.
Faaliyetlerin çoğu eğitim
alanında yoğunlaşmıştır. Bunun yanında insani yardım ve sağlık malzemesi gönderilmiş,
Gagavuz öğrenci ve öğretmenlere Türkiye'de çeşitli sürelerle Türkçe yaz kursları
verilmiştir. Gagavuz Yeri'ndeki Komrat Devlet Üniversitesi'ne Türkiye'den öğretim
elemanı gönderilmesi için alt yapı çalışmaları başlatılmış, ayrıca üniversiteye
çok sayıda kitap gönderilmiş, maddi yardımda da bulunulmuştur. Bursa ile Çadır-Lunga
şehrinde ilkokullar arasında kardeş okul ilişkisi kurulmuştur.
|