Güney Sibirya'da yaşayan bu Türk halkının
kullandığı dil "Doğu Türkçesi" öbeğine girmektedir. Anadolu Türkçesi'ne
göre bazı ses değişmeleri gösterir. Bunlardan başlıcaları: b/p değişmesi
biz/pis, z/s değişmesi yüz/cüs, y/c,ç değişmesi, Yahşi/Cahşı, yıl/çıl'dır.
Hakaslar Çarlık döneminde zorla kabul ettirilen Rus alfabesini Sovyet devriminden sonra
bırakıp Latin alfabesine geçmişler ama 1939'dan itibaren tekrar Rus alfabesi kullanmak
zorunda kalmışlardır.
Hakaslar'ın yaşadıkları Minusin Vadisi'nin özel
konumu ve bölgeyi Türkistan'dan ayıran aşılması zor Sayan Dağları Hakasça'nın
kelime hazinesinin ilk Türkçe'de olduğu gibi korunmasına yol açmıştır. Hakaslar
XX. yüzyıl başlarında %95'den fazla kendi dillerini kullanmaktaydılar. Ekim 1917
Devrimi sonrasında komünist rejimin Ruslaştırma süreci neticesinde 1989 yılında
Hakaslar'ın ancak %76'sı Hakasça konuşabilmektedir.
|
